Nhiều du khách thường lầm tưởng Đà Nẵng là một thành phố mới nổi. Nhưng thực tế, vùng đất này (xưa gọi là Cửa Hàn) đã là một thương cảng sầm uất, là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng từ nhiều thế kỷ trước. Nơi đây là điểm giao thoa của nền văn hóa Sa Huỳnh cổ đại, văn minh Champa rực rỡ và Đại Việt hào khí.
Nếu bạn muốn hiểu linh hồn của một thành phố, đừng chỉ nhìn vào những tòa nhà chọc trời, hãy nhìn vào những bức tường rêu phong. Dưới đây là 5 địa điểm lịch sử mà bất kỳ ai yêu văn hóa cũng phải ghé thăm ít nhất một lần.
Bảo tàng điêu khắc Chăm (cổ viện Chàm) – kho báu nghìn năm
Địa chỉ: Số 02, đường 2 tháng 9, quận Hải Châu (Ngay đuôi cầu Rồng).
Đứng đầu danh sách không thể là cái tên nào khác. Đây là nơi lưu giữ linh hồn của vương quốc Champa cổ xưa, và cũng là bảo tàng trưng bày hiện vật Chăm quy mô nhất thế giới.
Câu chuyện lịch sử:
Được người Pháp xây dựng từ năm 1915, bản thân tòa nhà này đã là một di tích kiến trúc độc đáo với phong cách Gothic kết hợp mái vòm phương Đông. Nơi đây không chỉ là bảo tàng, nó là một ngôi đền của nghệ thuật.
Trải nghiệm của Hướng dẫn viên:
Bước vào đây, bạn sẽ thấy thời gian như ngưng đọng. Không gian tĩnh lặng, chỉ có mùi hoa sứ thoang thoảng (trong sân bảo tàng trồng rất nhiều cây sứ cổ thụ).
Bạn sẽ được chiêm ngưỡng những bảo vật quốc gia bằng sa thạch:
Đài thờ Trà Kiệu: Kiệt tác điêu khắc tinh xảo đến từng milimet, kể về đám cưới của thần Rama.
Tượng Bồ Tát Tara: Vẻ đẹp huyền bí và thoát tục.
Những bức tượng vũ nữ Apsara mềm mại, những thần Shiva, Vishnu uy nghiêm... tất cả đều sống động như thể nghệ nhân xưa đã thổi hồn vào đá.
Lời khuyên: Hãy thuê thiết bị thuyết minh tự động (Audio Guide) hoặc đi cùng hướng dẫn viên. Nếu chỉ xem lướt qua, bạn sẽ chỉ thấy những tảng đá vô tri. Nhưng nếu hiểu câu chuyện đằng sau, bạn sẽ thấy cả một nền văn minh rực rỡ đang hiện về.
Thành Điện Hải – lá chắn thép đầu tiên
Địa chỉ: 24 Trần Phú, Thạch Thang, Hải Châu.
Nằm ngay trung tâm thành phố, bị bao quanh bởi những tòa nhà kính hiện đại, Thành Điện Hải lặng lẽ nằm đó như một chiến sĩ kể chuyện chiến tranh.
Câu chuyện lịch sử:
Đây là di tích quan trọng bậc nhất, đánh dấu sự kiện thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1858. Dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương, quân dân Đà Nẵng đã dựa vào tòa thành này để cầm chân liên quân Pháp - Tây Ban Nha suốt 18 tháng ròng rã, làm thất bại kế hoạch "đánh nhanh thắng nhanh" của chúng.
Trải nghiệm của Hướng dẫn viên:
Đừng bỏ qua những khẩu thần công (súng đại bác) bằng gang nặng hàng tấn được khai quật và trưng bày ngay trong khuôn viên. Chạm tay vào lớp kim loại lạnh lẽo, sần sùi dấu vết thời gian, bạn có thể hình dung ra sự khốc liệt của những trận pháo kích năm xưa.
Bức tượng danh tướng Nguyễn Tri Phương sừng sững, ánh mắt cương nghị nhìn ra hướng cửa biển như vẫn đang ngày đêm canh giữ bình yên cho Tổ quốc.
Ngũ Hành Sơn (non nước) – huyền thoại trong lòng đá
Địa chỉ: Đường Huyền Trân Công Chúa, quận Ngũ Hành Sơn.
Nhiều người nghĩ Ngũ Hành Sơn chỉ là nơi ngắm cảnh hay đi chùa cầu may. Nhưng với dân sử học, đây là một "bảo tàng lịch sử tự nhiên" khổng lồ.
Câu chuyện lịch sử:
Hệ thống hang động tại ngọn Thủy Sơn không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là căn cứ cách mạng bí mật trong hai cuộc kháng chiến.
Đặc biệt nhất là Động Huyền Không. Trong chiến tranh Việt Nam, hang động khổng lồ này từng là trạm sơ cấp cứu dã chiến cho thương binh, nơi che giấu cán bộ cách mạng.
Ngày nay, khi bước vào động, nếu để ý kỹ trên trần hang, bạn vẫn sẽ thấy những lỗ hổng lớn để ánh sáng rọi vào – đó chính là dấu tích của bom đạn Mỹ bắn phá, vô tình tạo nên vẻ đẹp huyền ảo "giếng trời" cho hang động ngày nay.
Trải nghiệm của Hướng dẫn viên:
Hãy ghé thăm Chùa Tam Thai – ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời Hậu Lê (năm 1630). Tấm biển "Ngự Chế" do vua Minh Mạng ban tặng vẫn còn được lưu giữ.
Đứng trên Vọng Giang Đài, nhìn xuống dòng sông Cổ Cò uốn lượn – nơi từng là tuyến đường thủy huyết mạch nối liền thương cảng Hội An và Đà Nẵng xưa, bạn sẽ thấy sự thay đổi của cả một vùng đất.
Hải Vân Quan – Thiên hạ đệ nhất hùng quan
Địa chỉ: Đỉnh đèo Hải Vân, ranh giới giữa Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế.
Vừa được trùng tu và mở cửa trở lại, Hải Vân Quan đang là điểm đến "hot" nhất cho những ai yêu lịch sử.
Câu chuyện lịch sử:
Xây dựng từ thời nhà Trần, và được tu bổ lớn vào thời vua Minh Mạng (nhà Nguyễn), Hải Vân Quan là chốt chặn quân sự quan trọng bậc nhất trên con đường Thiên Lý Bắc – Nam. Nơi đây từng chứng kiến vô số cuộc hành quân, những trận đánh ác liệt từ thời phong kiến đến thời chống Pháp, chống Mỹ.
Những lô cốt (bunker) bê tông do quân đội Pháp và Mỹ xây dựng ngay cạnh cổng thành cổ bằng gạch tạo nên một sự đối lập kỳ lạ nhưng đầy tính biểu tượng về sự chồng chất của các lớp lịch sử.
Trải nghiệm của Hướng dẫn viên:
Đứng tại cổng thành, nơi mây núi gặp nhau, bạn sẽ hiểu vì sao vua Lê Thánh Tông lại phong tặng nơi này 6 chữ vàng "Thiên Hạ Đệ Nhất Hùng Quan".
Cảm giác chạm tay vào những viên gạch vồ (gạch cổ thời Nguyễn) vừa được phục dựng, đi trên con đường đá mà cha ông xưa từng đi, phóng tầm mắt nhìn ra vịnh Lăng Cô (Huế) một bên và vịnh Đà Nẵng một bên... thực sự rất thiêng liêng và choáng ngợp.
Khu căn cứ cách mạng K20 – Mật khu trong lòng địch
Địa chỉ: Phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn.
Đây là một "hidden gem" (viên ngọc ẩn) mà ít khách du lịch phổ thông biết đến. Nếu Củ Chi có địa đạo, thì Đà Nẵng có K20.
Câu chuyện lịch sử:
Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, khu vực Đa Mặn (K20) nằm ngay sát sân bay Nước Mặn và các căn cứ quân sự khổng lồ của Mỹ - Ngụy. Ấy vậy mà, ngay dưới lòng đất, ngay trong những ngôi nhà dân bình dị, một hệ thống hầm bí mật chằng chịt vẫn tồn tại để nuôi giấu cán bộ.
Đây là minh chứng sống động nhất cho câu nói: "Nơi nguy hiểm nhất là nơi an toàn nhất" và lòng dân sắt son của người Đà Nẵng.
Trải nghiệm của Hướng dẫn viên:
Bạn sẽ được chui xuống những căn hầm bí mật nhỏ xíu, chỉ vừa một người, được ngụy trang khéo léo dưới bàn thờ, dưới chuồng bò hay góc bếp. Nghe các bác cựu chiến binh (những nhân chứng sống) kể về những ngày tháng "ngày ở hầm tối, đêm đánh giặc", bạn sẽ thấy trân trọng hơn giá trị của hòa bình hôm nay.
Cẩm nang tham quan di tích
Tham quan di tích lịch sử đòi hỏi sự chuẩn bị khác biệt so với đi nghỉ dưỡng. Dưới đây là những lưu ý từ hướng dẫn viên PayD:
1. Trang phục:
Tuyệt đối lịch sự, kín đáo (áo có tay, quần/váy dài quá gối) khi vào thăm các đền đài, chùa chiền, lăng tẩm (như Bảo tàng Chăm, Chùa ở Ngũ Hành Sơn).
Mang giày thể thao hoặc giày đi bộ thoải mái. Bạn sẽ phải leo bậc thang và đi bộ khá nhiều đấy (đặc biệt là ở Ngũ Hành Sơn và Hải Vân Quan).
2. Thời gian:
Các bảo tàng thường đóng cửa vào 17h00. Hãy sắp xếp đi vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều.
Hải Vân Quan nên đi vào sáng sớm để săn mây hoặc chiều tà để tránh nắng gắt.
3. Hướng dẫn viên/Thuyết minh:
Đừng tiếc tiền thuê thuyết minh viên tại điểm hoặc thuê Audio Guide. Lịch sử mà không có người kể chuyện thì chỉ là những con số khô khan.
4. Giải pháp thanh toán tiện lợi cùng PayD:
Đây là phần quan trọng. Khi đi tham quan các di tích, bạn sẽ gặp các khoản chi tiêu nhỏ lẻ nhưng liên tục:
Vé tham quan (thường từ 20k - 60k).
Mua nước suối, mua hương hoa lễ phật.
Tiền công đức (Donation) tại các chùa.
Mua đồ lưu niệm thủ công.
Lời kết
Lịch sử không phải là tro tàn của quá khứ, mà là ngọn lửa giữ ấm cho hiện tại.
Đến Đà Nẵng, sau những giờ phút vui chơi hết mình, hãy dành một khoảng lặng để ghé thăm những địa danh này. Để hiểu rằng, mảnh đất này đã kiên cường và xinh đẹp như thế nào.
Hẹn gặp lại bạn trên đỉnh Hải Vân Quan lộng gió hay trong không gian tĩnh mịch của Bảo tàng Chăm!
Thân ái,
Hướng dẫn viên của bạn.
