USDT, stablecoin nổi tiếng của Tether, được quảng bá với cam kết 1 USDT luôn được bảo chứng 1:1 bằng USD hoặc tài sản tương đương.
Tuy nhiên, tính minh bạch của Tether trong việc chứng minh dự trữ đã gây ra nhiều tranh cãi.
Bài viết này phân tích những tranh cãi lớn nhất, các thay đổi công bố tài sản và phán quyết pháp lý, từ đó giúp người dùng hiểu rõ rủi ro và mức độ tin cậy của USDT.
Cam kết ban đầu: 100% USD thực
Khi USDT ra mắt vào năm 2014:
Mỗi USDT được Tether bảo chứng 100% bằng USD thực trong tài khoản ngân hàng.
Ý tưởng: người dùng luôn có thể đổi 1 USDT lấy 1 USD bất kỳ lúc nào.
Tuy nhiên, điều này nhanh chóng gặp vấn đề khi vốn hóa USDT tăng mạnh, cần lượng USD thực khổng lồ để bảo chứng.
Thay đổi trong công bố tài sản
Từ "USD thực" sang "Các khoản tương đương tiền"
Năm 2017–2018: Tether bắt đầu mô tả tài sản dự trữ bao gồm USD, tín phiếu kho bạc (Treasury Bills), các khoản cho vay và các tài sản khác.
Điều này không còn là 100% USD, mà là một hỗn hợp tài sản nhằm duy trì peg 1:1.
Nguy cơ từ tín phiếu và cho vay
Một phần dự trữ là commercial paper, rủi ro thanh khoản và biến động giá.
Một số khoản cho vay được Tether thực hiện cho các sàn crypto liên kết → tăng rủi ro hệ thống nếu các sàn này gặp vấn đề.
Hệ quả: cộng đồng bắt đầu nghi ngờ USDT có thực sự được bảo chứng hoàn toàn bằng USD không?
Vấn đề minh bạch và kiểm toán
Kiểm toán đầy đủ vs chứng thực (Attestation)
Kiểm toán đầy đủ (Audit) xác nhận toàn bộ dự trữ.
Tether chỉ thực hiện chứng thực định kỳ, do công ty thứ ba xác nhận một phần dự trữ, không phải toàn bộ.
Tác động
Nhiều nhà đầu tư và sàn giao dịch hoài nghi tính minh bạch, đặc biệt khi vốn hóa USDT tăng nhanh.
Sự thiếu kiểm toán đầy đủ → tăng rủi ro mất peg trong trường hợp khủng hoảng niềm tin.
Phán quyết của tòa án New York (NYAG Settlement)
Năm 2021, Tether và Bitfinex đạt thỏa thuận với New York Attorney General (NYAG):
Nộp 18,5 triệu USD phạt vì không công bố đầy đủ nguồn gốc dự trữ.
Cam kết cải thiện minh bạch trong tương lai.
Bài học
Phán quyết nhấn mạnh rằng tính minh bạch là yếu tố sống còn đối với stablecoin.
Người dùng cần theo dõi báo cáo chứng thực của Tether trước khi giao dịch hoặc HODL.
Tranh cãi hiện nay
Tín phiếu và cho vay vẫn chiếm tỷ lệ lớn
Một số báo cáo cho thấy Tether vẫn sử dụng commercial paper và cho vay cho các sàn liên kết.
Rủi ro: nếu các sàn gặp vấn đề → peg có thể bị ảnh hưởng ngắn hạn.
Khả năng mất peg
Trước đây, USDT từng mất peg nhẹ, ví dụ xuống còn 0,95 USD → gây hoảng loạn ngắn hạn.
Các nhà đầu tư chuyên nghiệp tận dụng cơ chế arbitrage để đưa USDT về lại 1 USD.
Niềm tin cộng đồng
Một phần lớn dựa trên lịch sử duy trì peg và cam kết minh bạch.
Nếu niềm tin suy giảm, dòng tiền USDT có thể rút ồ ạt, gây nguy cơ domino cho thị trường Crypto.
Lời khuyên cho nhà đầu tư
Theo dõi chứng thực tài sản định kỳ trên website Tether.
Không đặt toàn bộ vốn USDT trong một loại stablecoin.
Cân nhắc chia vốn giữa USDT, USDC, DAI để giảm rủi ro.
Cảnh giác với các giao dịch quá tốt để là thật → tránh FOMO.
Kết luận
USDT vẫn là stablecoin chiếm ưu thế về thanh khoản và khối lượng giao dịch, nhưng tranh cãi về dự trữ chưa bao giờ biến mất.
Ưu điểm: Giao dịch nhanh, thanh khoản cao, rộng rãi trong DeFi.
Rủi ro: Tín phiếu, cho vay, minh bạch không đầy đủ → khả năng mất peg ngắn hạn.
Kết luận: Người dùng nên hiểu rõ cơ chế dự trữ, theo dõi chứng thực định kỳ và đa dạng hóa stablecoin để giảm rủi ro, đồng thời tận dụng lợi thế của USDT trong giao dịch và thanh toán.
